Yaftalamadan Düşünün!

Facebook'ta üye oldugum gruplardan bir tanesinde yayinlanmis bu video. Beni düsünceye sevk etti. Bunun üzerine asagidaki yorumu yaptim:

"Yaftalama iyidir; yeter ki dogru yapilsin :) ama tabi su da unutulmamali: kisiler degil, fakat düsünceler yaftalanmalidir.. buna 'kavramlastirma' da deniyor... bu olmadan kompleks düsünmek imkansizdir.. yaftalama insanlara yöneldiginde, sorunlar, düsmanliklar, anlasmazliklar cikmaya baslar... insanlar o kadar cok yönlü, degisken yaratiklardir ki, bir etikete indirgenemezler zaten. o nedenle "sen cahilsin!" demektense, "cahilce konusuyorsun." veya "bu söylediklerin kesin bir bilgiye dayanmiyor." demek daha iyidir. Ya da "sen dinci bir perspektiften yapiyorsun bu yorumlari." demek "sen dincisin!" demekten daha yegdir. bu kücük ayrintiya dikkat edilirse, kavramlar, düsünceler kapisir, ancak insanlar dost kalir ve kucaklasirlar..."

Tabi insan o an aklina gelenleri yaziyor yorum yaparken.. Bu yorum hakkindaki düsüncelerinizi ögrenmek isterim.

Diger taraftan, bazi seyler eklemek istiyorum. Türkiye'de bu tür "zihin acici" kampanyalar pek cogaldi. Bir nebze yarari olabilir bunlarin, ancak cogunda kuvvetli bir tepkisellik göze carpiyor. Bence bir düsünce, hareket tarzi, davranis bicimini "düsman" ilan ederek, ona saldirmak, onu zorla degistirmeye calismak yerine, bu düsünce, hareket tarzi veya davranisin yanlisligini göstermek, ancak dogru olabildigi noktalari da ihmal etmemek gerekir diye düsünüyorum. O nedenle yazdim yukaridaki degerlendirmelerimi aslinda... Yaftalama, nereye kadar, ne amacla, nasil yapilmalidir: asil anlatilmasi gerekenler bunlardir.

Simdi tamam, bu konuda anlastik diyelim: bir diger insana "hortumcu" demeyecegiz. Ama "hortumculuk" diye bir sey var. Tamam baskalarini "kafatasci" diye de nitelemeyecegiz; ancak "kafatascilik" diye bir egilim mevcut. Insani "dinci" diye de adlandirmayacagiz, ama "dincilik" diye bir düsünce ve hareket tarzi var. O zaman bu kavramlari bir yana birakmayacagiz; sadece onlari nasil kullandigimiza dikkat edecegiz. Yoksa, özellikle bu olumsuz kategoride yer alan kavramlarin kapsamina giren hareketler ve bunlarla mesgul olan kisiler anonim hale gelir ve izlerini kaybettirirler. Bu cok tehlikeli bir durum ve sakinilmasi gerekir. Bu tür düsünce ve hareketlere düsen insanlara karsi da, insan olduklari icin sevgimiz vardir, olmalidir, ancak bu durum onlarin düsünce ve hareketlerini tasvip ettigimiz anlamina gelmez, gelmemelidir. Her zaman gözümüz üzerlerinde olmalidir.

Diger taraftan, Türkiye'de bir kavram kargasasi da yok degil. Neyden ne anlasilir? Bu basit soru cevapsiz birakiliyor. Sanirim egitimin en önemli islevi, kavramlari yerine oturtmaktir. Yoksa bu kavramlar göreceli olarak yorumlara tabi tutulur, sonuc olarak herkes kendi bildigini anlamaya baslar. Fikirler ayri olabilir, ancak ortak temel kavramlardir. Bunlarda bir kargasa hüküm sürüyorsa, bizim ortak bir temelimiz yoktur demektir. Bu durumda yapilan hicbir tartismada uzlasiya ulasilamaz, insanlar bölünür, düsmanliklar ortaya cikar. Gelismis ülkelerdeki uzlasi kültürünün temelini de temel kavramlardaki anlasma olusturmakta. Lütfen egolarini takip etmeyen, daha dogrusu, toplumla ilgili meselelerde egolarini bir kenara birakmayi basarabilen insanlarimiz bir araya gelip su kavramlari kafalarimizda oturtacak calismalar yapsinlar; her seyden önce bunlar ders kitaplarina konulsun, insanlarimiza kücük yastan itibaren sunulsun.

Hepimizin ayni düsüncede olmasi gerekmiyor ancak temelimizin ortak olmasi lazim. Sorunumuz insan kardeslerimizde degil, düsüncelerimizle aramizdaki sancili iliskide...

Selamlarimla